ORTAK AÇIKLAMA

SAVUNMA HAKKI YAPAY ZEKÂYA DEVREDİLEMEZ!

Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından bir söyleşide dile getirilen "yargıda yapay zekâ kullanımı" ve "vatandaşların hukukî süreçlere erişiminde yapay zekâ desteği" başlıklı projeler, barolar tarafından dikkatle izlenmektedir. Bu yaklaşımın, yargı sisteminin temel güvenceleri üzerindeki etkilerinin dikkatle değerlendirilmesi gerekmektedir.

Adil yargılanma hakkı; bağımsız ve tarafsız yargı önünde, savunma hakkının etkin kullanımı ve hakkaniyete uygun yargılama güvenceleriyle birlikte korunması gereken temel bir ilkedir. Bu güvencelerin zayıflaması, hukuk güvenliğini ve yargıya duyulan güveni doğrudan sarsar.

Avukatlık Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca avukatlık; kamu hizmeti niteliğinde olup

yargının kurucu unsurlarından bağımsız savunmayı temsil eder. Aynı Kanun'un 35. maddesi ile hukukî mütalaa verme, yargı mercileri nezdinde hakları dava ve savunma ile adlî işlemleri takip etme yetkisi münhasıran avukatlara aittir.

Kanun'un 2. maddesinde belirtilen amaç; hukukî ilişkilerin düzenlenmesi, uyuşmazlıkların adalet ve hakkaniyetle çözülmesi ve "hukuk kurallarının tam olarak uygulanmasının sağlanmasıdır. Bu amaç, ancak etik ilkeler, meslekî sorumluluk ve vicdanî muhakeme ile hayata geçirilebilir.

Vatandaşların avukat yardımı olmaksızın yapay zekâ üzerinden hukukî destek almasına imkân tanıyan uygulamalar, savunma hakkının özüne doğrudan
müdahale niteliğindedir. Hukukî süreçler; salt teknik veri işleme faaliyetinin ötesinde, somut olaya göre şekillenen vicdanî değerlendirme ve hak koruma faaliyetidir. Hak arama hürriyeti ve savunma dokunulmazlığı, algoritmik sınırlara indirgenemeyecek nitelikte temel ve dokunulmaz anayasal güvencelerdir.

Teknolojik dönüşüm vurgusu, avukatlık mesleğinin kısıtlayan veya ikame eden bir noktaya evrilemez. Avukatların "yapay zekâ hâkim" talebi ne kadar hukuk mantığına aykırı ise, idarenin "yapay zekâ avukat " yaklaşımı da eşit ölçüde sakıncalıdır.

Adalet, yalnızca veri işlemesiyle elde edilen matematiksel bir sonuç değil, vicdanî bir süzgeçten geçen insanî muhakemenin ürünüdür. Yargıda kalite, bağımsız mahkemeler önünde nitelikli savunma ile hakka en kısa sürede ve en adil şekilde ulaşılmasıyla ölçülür. Bu çerçevede dijitalleşme, amaç değil; yargısal süreçleri destekleyen bir araç olarak konumlandırılmalıdır.

Adalet Bakanlığı'nın önceliği; savunma makamının yetki alanlarını tartışmaya açmak yerine, bağımsız savunmayı güçlendirmek, hâkim ve savcı niteliğini güçlendiren liyakat esaslı reformları hayata geçirmek, yargılamayı hızlandıracak teknik altyapıyı geliştirmek ve yargının tüm unsurları bakımından fizikî ve hukukî imkânları iyileştirmek olmalıdır.

Barolar olarak; yargının kurucu unsuru olan savunma makamının teknolojik araçlar gerekçe gösterilerek zayıflatılmasına, meslekî yetkilerin daraltılmasına ve "yapay zekâ" adı altında hukuk hizmetlerinin mekanik bir yapıya indirgenmesine yönelik her türlü girişime karşı hukukî ve kurumsal mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğimizi kamuoyuna saygıyla duyururuz.
1. Adana Barosu

2. Adıyaman Barosu

3. Afyonkarahisar Barosu

4. Ağrı Barosu

5. Aksaray Barosu

6. Amasya Barosu

7. Ankara Barosu

8. Antalya Barosu

9. Ardahan Barosu

10. Artvin Barosu

11. Aydın Barosu

12. Balıkesir Barosu

13. Bartın Barosu

14. Batman Barosu

15. Bayburt Barosu

16. Bilecik Barosu

17. Bingöl Barosu

18. Bitlis Barosu

19. Bolu Barosu

20. Burdur Barosu

21. Bursa Barosu

22. Çanakkale Barosu

23. Çankırı Barosu

24. Çorum Barosu

25. Denizli Barosu

26. Diyarbakır Barosu

27. Düzce Barosu

28. Edirne Barosu

29. Elazığ Barosu

30. Erzincan Barosu

31. Erzurum Barosu

32. Eskişehir Barosu

33. Gaziantep Barosu

34. Giresun Barosu

35. Gümüşhane Barosu

36. Hatay Barosu

37. Iğdır Barosu

38. Isparta Barosu

39. İstanbul Barosu

40. İzmir Barosu

41. Kahramanmaraş Barosu

42. Karabük Barosu

43. Kars Barosu

44. Kastamonu Barosu

45. Kayseri Barosu

46. Kırklareli Barosu

47. Kırşehir Barosu

48. Kilis Barosu

49. Kocaeli Barosu

50. Konya Barosu

51. Kütahya Barosu

52. Malatya Barosu

53. Manisa Barosu

54. Mersin Barosu

55. Muğla Barosu

56. Muş Barosu

57. Nevşehir Barosu

58. Niğde Barosu

59. Ordu Barosu

60. Osmaniye Barosu

61. Rize Barosu

62. Sakarya Barosu

63. Samsun Barosu

64. Siirt Barosu

65. Sinop Barosu

66. Sivas Barosu

67. Şanlıurfa Barosu

68. Tekirdağ Barosu

69. Tokat Barosu

70. Trabzon Barosu

71. Tunceli Barosu

72. Uşak Barosu

73. Yalova Barosu

74. Yozgat Barosu

75. Zonguldak Barosu